Cem Kozlu, Türkiye'de kamu, özel ve çok uluslu yabancı şirketlerde üst düzey yöneticilik yapan az sayıda profesyonellerden biri. Özellikle Türk Hava Yolları’nın (THY) bugünkü boyutlarına ulaşmasında, Kozlu'nun yöneticilik yaptığı dönemde oluşturduğu altyapının payı çok büyük. Coca-Cola'nın bölgesel büyümesinde de büyük ölçüde etkili olan Kozlu, halen Coca-Cola dahil birçok yerel ve uluslararası şirket ile sivil toplum kuruluşunda yönetim kurulu üyeliği ve danışmanlık yapıyor.
İçinde bulunduğumuz ekonomik kriz bütün dünyayı etkiledi. Sizin bu krize ilişkin düşünceleriniz neler? Bu krizin en çok kazananı ile kaybedeni kimler?
Bana göre bütün dünyada en büyük kayba uğrayanlar, işlerini kaybedenler. Özellikle de ABD’de… Çünkü onların evleri de, arabaları da daha büyüktü. Tükettikleri şeyler daha fazlaydı ve şimdi onların hepsinden vazgeçmek zorunda kaldılar.
Kaybeden büyük bir kesim, kazananlar kim öyleyse?
Bu olacakları öngörenler ise en kazançlılar. Hayatta mutluluğu maddi kazanımlarla değil de aile, arkadaşlık gibi manevi değerlerle tanımlayanlar da kazançlı. Bu kriz sonrasında, dünyada bazı felsefi değişiklikler olacağını düşünüyorum. Örneğin mutluluk ya da zenginliğin tanımının değişeceğine inanıyorum. Bundan sonra, insanlar kendilerine farklı sorular soracak.
Ne tür sorular?
Örneğin günümüzde mutluluk, sınırsız tüketimle yakalanmaya çalışılıyor. ‘4 odalı evim var, bunu 14 odalıya dönüştürmek istiyorum. Yeni daha büyük bir araba almak istiyorum’ yaklaşımı doğru mudur, değil midir? Bu ve buna benzer yaklaşımlar daha fazla tartışılacak. Bunları yalnızca ekonomistler değil, medya, sanatçılar, yazarlar herkes tartışacak. Bu düşüncelerden etkilenenler, siyasette tercihlerini ona göre yapacak ve bunu gören siyasetçi de kısmen değişecek. Ve işte bu değişim, yavaş yavaş gerçek olacak.
Peki sizce krizin neresindeyiz, gerçekten dibe yaklaşıldı mı?
Ben bu konuda konuşmaktan kaçınıyorum. Çünkü herkes birbirinin dediğinden ve okuduklarından etkilenerek konuşuyor. Dolayısıyla ben kendi öngörüme de fazla itibar etmek istemiyorum.
Dünyanın kaynaklarının sınırlı olduğu da unutuldu bu süreçte, sizce kriz sonrasında bu konu da gündemde kendine yer bulacak mı?
Elbette, dünyanın boyutu belli, bir futbol topu gibi şişiremezsiniz artık. Kirlenme geometrik olarak arttığı için, büyüme üzerindeki çevre sınırlaması çarpıcı bir biçimde önümüze gelecek. Şirketleri başka faktörlerle değerlendirmeye başlayacağız.
Kaynak: Bu röportaj, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, Ekonomist Dergisi’nden derlenmiştir.
www.ekonomist.com.tr
|
