Bir şirketin en önemli kaynağı ya da belki de son zamanlarda söylendiği gibi "kıymeti" olan çalışanların gerçek anlamda 'değer' yaratabilmeleri için aynı hedefe birbirini destekleyerek koşması gerekiyor. En doğru kişileri seçmek, yetkinlik ve yeteneklere göre pozisyonlara yerleştirmek iyi bir ekip yaratmak için her zaman yetmiyor. Şirket içinde, çalışanların birbirine karşı yaklaşımı, sorumluluk paylaşımı, destekleyici tavrı vb. doğru kişileri seçmek kadar kritik bir başarı faktörü... Bu nedenle ekip kurmak, aslında hepsi ve her şeyden daha fazlası anlamına geliyor. Peki, sizin şirketinizdeki çalışanlar gerçekten iyi birer ekip üyesi mi? Yoksa yalnızca iş arkadaşları mı? Ortak amaçlar için biraya gelmiş, tanımlanmış iş süreçleriyle hareket eden, 2 kişiden fazla topluluk olarak tanımlanan ekip kavramının iş dünyasındaki açılımı ise biraz daha fazla anlam içeriyor. Performans yönetiminde çok önemli bir role sahip olan ekip çalışması, şirket enerjisinin amaçlar doğrultusunda kullanılmasını ve rekabet avantajı yaratmasını sağlıyor. Dolayısıyla iyi bir ekip kurmak, başarının yarısı demek!
İyi bir ekip kurmak için ise bazı temel özelliklerin altım çizmek gerekiyor. Öncelikle bir ekipteki üyelerin birbirini tamamlayan yetenek ve becerilere sahip olması gerekiyor. Bunun yanında bir topluluğu ekip yapan en önemli özellik ise ortak bir amaca ulaşmak için ayın ölçüde sorumluluk taşımak... Aksi halde o ekibin yüksek performans göstermesi pek mümkün olmuyor. Baltaş-Baltaş Yönetim Eğitim Danışmanlık Merkezi Kurucusu Prof. Dr. Acar Baltaş, sorumluluğun ekibin başarısını doğrudan etkilediğini belirterek, şöyle devam ediyor: "Ekip bir bütün halinde hareket ettiği zaman başarılı olabilir. Bir ekibi oluşturan tüm üyeler yaptıkları işten heyecan duymalı, birbirlerini zorlamalı ve başarıda olduğu kadar başarısızlıkta da sorumluluğu üstlenebilmelidir. Eğer bir ekip başarısız olduğunda birbirlerini suçlamak yerine sorumluluğu üstlenip, bunun nedenlerini birlikte araştırırsa işte o zaman bir sonraki projede çok daha yüksek performans gösterebilir."
Ekip Oluşturma
Şirketleri başarıya taşıyan ekiplerin oluşturulması ise işe alım sürecinde başlıyor. Zira herkes ekip çalışmasına yatkın olmayabilir... Parlak bir özgeçmişe sahip, iyi eğitim almış deneyimli bir çalışan, kimi zaman ekip içerisinde başarı gösteremeyebilir. Bu durum da şirketler için zaman zaman "hayal kırıklığı" anlamına geliyor. Peki, ekip çalışmasına yatkın kişilerin özellikleri neler? Baltaş, ekip çalışmasında başarılı olabilecek insanların en belirgin özelliklerinin olumlu ve yapıcı insan ilişkileri olduğunu belirterek yalnızca zekasına, mesleki bilgisine, beceri ve yeteneklerine güvenen kişilerin uyum sorunu yaşadığına dikkat çekerek şu örneği veriyor: "Kişi olarak zeki, mesleki olarak yetkin kişilerin kalitelerini 5 puan, olumlu insan ilişkilerini kuracak becerileri geliştirmeyi 3 puan kabul edelim. Bu iki özelliğin birlikte yaratacağı etki, ıs puan olacaktır. Bu sinerjik etkiyi sağlamak için, ekip çalışmasını oluşturan kişilerin, olumlu insan ilişkilerine sahip olmayı önemseyen, hoşgörülü ve esnek olmayı bilen, yaptığı işi seven, sevdiği işi yapan insanlardan oluşması büyük önem taşıyor."
Liderin Ekip İçindeki Yeri
Baltaş'ın da dikkat çektiği gibi iyi bir ekip oluşturmak için insanları iyi okuyabilmek gerekiyor. Bunun yanında ekibi kurmak, sağlıklı işleyeceği anlamına gelmiyor. Ekibi oluşturmak kadar, yönetimi de ayrı bir özen ve mesai gerektiriyor. İşte bu noktada liderin fonksiyonları önem kazanıyor. Baltaş, yöneticinin değer sistemi, iş becerisi ve ilişki kurma yeteneğinin ekibin performansını doğrudan etkilediğini belirterek şunları söylüyor: "Yönetici ekibin potansiyelini performansa çeviren kişidir. Bunun için de ekip üyelerinde ortak amaç doğrultusunda heyecan yaratması, güçlü yanlarına odaklanarak kendilerini değerli hissetmelerini sağlaması, onlara öğrenme ve gelişim imkanı sunması gerekiyor." Sağlıklı bir ekip çalışmasının temeline güven duygusunun oturduğuna dikkat çeken Baltaş, güvenin tesis edilememesi durumunda, çalışma ortamındaki ilişkilerin ve buna bağlı olarak verimliliğin olumsuz etkileneceğini ifade ediyor. Güveni sağlamanın ekip liderinin görevi olduğunu belirten Baltaş, bu noktada öncelikle liderin kendisine olan özgüvenin tam olması gerektiğine dikkat çekiyor.
Ekibin sağlam temellere dayanmasını sağlayan bir diğer lider özelliği ise liderin yöneticilik dozu... Ekip çalışması, her ne kadar kendi içinde bir hiyerarşi taşısa da liderin ekibe karşı kendini onlardan biri olarak hissettirmesi başarı için önem taşıyor. Liderin ekip ile aktif olarak çalışması, katılımcı olması ve görüşler e değer vermesi motivasyonu olumlu etkileyerek diğer ekip üyeleri arasındaki uyumu perçinliyor. Ancak bunun yanında zaman zaman geri çekilerek diğer üyelerin başarılarını ortaya koymalarını sağlaması da gerekiyor.
Ekibin her zaman her konuda aynı düşünceye sahip olması pek mümkün değil. Zaman zaman fikir çatışmalarının olması ekibin doğasının bir parçası olarak gösteriliyor. Ancak liderin bu durumlarda anlaşmazlıkları ve karşıt görüşleri çok profesyonelce yönetebilmesi önem taşıyor. Liderin tarafsız olması, bir fikrin neden reddedildiğini gerekçeleri ile yapıcı bir üslupla tüm ekip üyeleri ile paylaşması gerekiyor. Yanı sıra, liderin ekip içindeki en önemli görevlerinden biri her sonuç karşısında tüm üyelerin aynı oranda pay aldıklarını hissetmelerini sağlamak...
Baltaş, ekip içerisinde bireysel performansa ağırlık vermenin yıkıcı rekabete neden olabileceğini ve bu durumun ekibin ana amacı olan sinerjiyi yakalamanın önüne geçebileceğini belirtiyor: "İyi ekiplerin en önemli özelliklerinden biri başarı ya da başarısızlık karşısında sorululuk üstlenmek ve her durumda dayanışma içinde çalışmaktır. Eğer lider bu iklimi yaratamazsa, ekip üyeleri enerjilerini ve zamanlarını kendi aralarında yarattıkları problemleri çözmek için harcar ve amaçtan uzaklaşır. Ekip içinde kutuplaşmalar ve çekişmeler başlar ve sonuç olarak geleceğe yönelik işbirliği ortamı tamamen bozulur. Bu nedenle ekip lideri her ekip üyesine değerli olduğunu, katkı yarattığını hissettirmeli ve o kişinin güçlü yanlarına odaklanarak performansa dönüştürmesine olanak sağlamalıdır."
Sanal Ekip Yönetimi
Esnek çalışma saatleri, evden çalışma alışkanlığı gibi adımlarla alışılmış ofis ortamından uzaklaşmaya başladığımız günümüzde, geleneksel çalışma anlayışı değişirken, bireylerin ekipler halinde birlikte çalışma şartları da farklılaşıyor. Bu durum, birbirleri ile telefon, e-posta, video konferans gibi kanallar ile iletişim kuran, ancak aynı ortak fiziksel çalışma ortamını paylaşmayan yeni bir ekip kavramı yaratıyor: Sanal ekip! Peki, bazı durumlarda hiç bir araya bile gelmeyen böyle bir ekibi nasıl yönetmek gerekiyor?
Sanal ekiplerin başarılı bir biçimde yönetilebilmesi için en önemli unsur farkındalık... Uzmanlar, ilk başlarda liderin, ekip üyelerini ve yapılan işleri yeterince kontrol altında tutamadığım düşünmesinin doğal olduğunu belirtiyor. Ancak bu bir süreç... Liderin zamanla taşların yerine oturacağım ve tüm ekip üyelerini ortak bir zeminde buluşturacak yöntemi bulabileceğinin farkında olması gerekiyor. Bu noktadaki en kritik konu ise iletişim... Liderin bütün ekip üyeleri ile sık sık iletişim kurması, gerektiğinde diğer ekip üyelerinin de kendi aralarında bu iletişim sürecini devam ettirmelerini sağlaması önemli bir başarı unsuru... Aksi takdirde çalışanlar, merkezden kolaylıkla kopabiliyor. Teknolojinin sağladığı bütün iletişim kanallarının aktif olarak kullanabilmek, bu süreci kolaylaştırıyor.
Sanal ekiplerin motivasyonu, ofis çalışanlarına kıyasla daha kırılgan olabiliyor. Bu nedenle merkezden uzak çalışan ekiplerin motivasyonunu sağlamak başarıyı etkileyen en temel unsurlardan biri olarak gösteriliyor. Bu noktada atılacak ilk adım, eğer mümkünse ekibi belirli aralıklarla bir araya getirip yüz yüze toplantılar yapmak... Bunun yanı sıra liderin zaman zaman ekip üyelerini ziyaret etmesi de motivasyon kaynağı olarak gösteriliyor. Bu ziyaret ve toplantılar, ekip üyeleri arasındaki bağın güçlenmesine de yardımcı oluyor.
Yazılı iletişim, özellikle sanal ekiplerde desteklenmesi gereken bir unsur olarak gösteriliyor. Bütün ekip üyelerine, üzerinde çalışılan konular ile ilgili düzenli bilgi göndermek, ekip üyelerinin güncel bilgilere sahip olmasını sağlayarak, kendi görevlerinin yanı sıra bütünü görebilmelerini sağlıyor. Bir bilgi talep edildiğinde 24 saat içerisinde sağlanma gereği gibi temel ekip kurallarının oluşturulması, ortak çalışma kültürünün benimsenmesini kolaylaştırıyor. Bu kuralların tek başına lider tarafından belirlenmeyip, ekip üyelerinin görüşü ile hazırlanması, ekibin motivasyonu açısından önem taşıyor. Sanal ekiplerde kontrolden ziyade güvene dayalı bir yönetim tarzı benimsemek gerekiyor. Liderin ekibine güveni kadar, ekip üyelerinin de lidere duyduğu güven, sanal bir ekibin başarısı için büyük önem taşıyor.
Uzmanlar, başarılı bir ekip kurmak için yapılması gerekenleri şöyle sıralıyor:
* Hedef birliği sağlanmalı.
* İletişim altyapısı kurulmalı.
* Performans göstergeleri belirlenmeli ve ekibe açıklanmalı.
* Ara hedeflere ulaşıldığında ekip olarak kutlama fırsatları yaratılmalı.
* Ortak eğitim sürecine önem verilmeli.
* Ekiplere verilen yetkiler zaman içerisinde, ekip performansı iyileştikçe artırılmalı.
* Kurumsal teşvik sistemleri de ekip performansını artırıcı şekilde yapılandırılmalı.
* Ekip yeni üyelerle zenginleştirilmeli.
Kötü ekip üyesinin fark etmeniz gereken ortak özellikleri ise şunlar:
* Saldırganlık.
* İşbirliği yapmaktan kaçınmak.
* Toplantılara mazeretsiz ve habersiz katılmamak.
* İlgisiz konular hakkında çok fazla konuşmak.
* Dikkati çekmek ya da tanınmak için rekabet etmek.
* Diğer üyeleri hareket ve tavırlarıyla küçümsemek.
* Kinayeli sözlerle üyelerin kişiliğine saldırmak.
Kaynak: KobiFinans Dergisi 26. Sayı
www.kobifinans.com.tr/dergi
|
