Bir tarafta Rick Vagoner, General Motors’un (GM) CEO’su, diğer tarafta Akudo Toyoda, Toyota’nın Başkanı. İkisi de iki dev şirketi yönetiyor. Daha doğrusu biri bıraktı, diğeri hala devam ediyor. GM ve Toyota’nın yalnızca bir yıllık satışları 300 milyar doları geçerken, duran varlıklarının değeri nerdeyse trilyon dolar seviyesinde. Yani yalnızca bir tanesi bile Türkiye’nin gayri safi hasılası ile yarışabilir.
Önce Vagoner’den başlayalım. 25 Ocak 2009 günü, Amerika’dan Automotive News’u izliyordum. Rick Vagoner ile 10 dakika süren canlı bir röportaj yapılıyordu. Röportajdaki ilk soru, ekonomik krize rağmen, 2008’de ABD’deki CEO’ların toplam prim tutarlarının 18 milyar dolar olduğu ve o krizdeki rollerinin ne olduğu idi. Vagoner, CEO’ların bir kabahati olmadığını söyledi ve devam etti: “Aslında şık bir soru sormuyorsunuz. Özellikle medya, bizim GM olarak yaptıklarımızı göz ardı ediyor. Son yıllarda sürekli problem olan fazla kapasiteyi düşürdük, sendikalar ile olumlu çalışmalar gerçekleştirdik, teknoloji için birçok hamleler yaptık. Fakat ne yazık ki, ülkedeki kredi sisteminin çökmesi, tüm planlarımızı altüst etti. Hükümet bizden bir dizi önlem almamızı istedi ancak biz ne yaptığımızın farkındayız. Hükümet desteğine ihtiyacımız yok ! GM bir devdir ve gayet düzgün bir şekilde yönetilmektedir. Bu krizden alnının akıyla çıkacaktır.” İlginçtir, 10 dakika boyunca, “müşteri” kelimesini ağzına almadı.
Yaklaşık 1,5 ay sonra bir sabah, tüm dünya medyasında ana manşet şöyle çıktı: “ABD hükümeti, GM ‘den CEO ‘nun kellesini aldı!” Evet, o zamana kadar dünyanın en önemli şirketlerinden biri olan GM’yi yıllarca yöneten Rick Vagoner görevden alınmıştı. GM’yi iflasa sürükleyen vurdumduymaz yönetim tarzının tam aksine, aradan 6 ay geçtikten sonra şirket, yeni yönetim anlayışı çerçevesinde, eBay aracılığı ile California Bölgesinde anlaştığı 220 yetkili bayisi ile GM otomobillerini internetten satmaya başladı.
Konumuzun ikinci kahramanı Akudu Toyoda. Bugün 3’üncü kuşak olarak Toyota’nın başındaki kişi. GM olayından bir yıl sonra Toyota büyük bir krizle karşı karşıya kaldı. Yıllık 8 milyon adetlik üretimi ile dünyanın bir numaralı araç üreticisi Toyota otomobillerinde meydana gelen gaz pedalındaki üretim hatası sonucu, Toyota tüm dünyadan 8,5 milyon adet otomobili geri çağırdı. Tahmin edileceği gibi başta ABD olmak üzere tüm dünya ayağa kalktı. Böylesine büyük çaplı bir kriz, dünya otomotiv tarihinde ilk defa meydana geliyordu. İşin sektör tarafı bir yana, olay, uluslararası prestij açısından da çok önemliydi. ABD’de hemen komisyonlar kuruldu ve konu tartışılmaya başlandı. Herkes merak içinde, Toyota’nın “batış haberini” bekliyordu. Ocak ayında ABD’deki Toyota satışları yüzde 20 oranında çok keskin bir düşüş yaşamıştı.
Temsilciler Meclisi, Akudo Toyoda’yı dinlemek istediğini bildirdi. Toyoda geldi, önce komisyonun karşısında sağ elini kaldırarak doğruyu söyleyeceğine yemin etti. Ekranlar her şeyi naklen gösteriyordu. Toyoda konuşmasının sonunda, “Dünyadaki tüm müşterilerimden özür diliyorum” dedi. “Ne yazık ki, çabuk büyürken bazı şeyleri ihmal ettiğimizi anladım ve bu işten aldığım en büyük ders, müşteri sesini tam anlamı ile dinlememek oldu” diye konuşmasını bitirdi.
Geçen gün ABD’de Toyota’nın Mart ayı satışlarının yüzde 40 civarında arttığı haberini okudum ve gerçekten mutlu oldum. Çünkü Mr. Toyoda hatasını kabul ederek özür dilemekten imtina etmemişti. Ancak diğer yanda Mr.Vagoner, şu anda hangi işle meşgul onu bilemiyorum.
|
