İstihdam yaratma özellikleri, esnek ve çevresel değişimlere hızlı tepki veren yapılarıyla KOBİ’ler, ülke ekonomisinin korunması ve gelişmesi için oldukça önemli. Uygun destek ve teşviklerle, dinamik ve istikrarlı olmaları temin edilebilirse, KOBİ'lerin büyük ölçekli ve dünya çapında rekabet edebilir işletmelere dönüşmesi çok da imkansız değil. Bu açıdan bakıldığında, yakında yürürlüğe girecek olan ve KOBİ'lere "vergisiz birleşme" olanağı getiren yeni yasal düzenlemenin önemi daha iyi anlaşılacaktır…
Birleşmelerin KOBİ’ler için sağlayacağı avantajlar şöyle sıralanabilir:
* Birleşmeyle sermaye 1’den fazla aile arasında paylaşılır, yöneticilik için uzmanlık, bilgi, beceri gibi sağlıklı özellikler ön plana çıkar. İyi yönetim ilkesi, tüm ortakların menfaatlerini koruyan bir araca dönüştüğünde, kurumsallaşma süreci başlar. Böylece dinamizm ve istikrar tüm şirkete egemen olur.
* Birleşmeyle büyüyen şirketler, ölçek ekonomisi sayesinde atılım yapar. Aynı tezgahta daha fazla ürün üretilmesi, aynı kadrolarla daha çok satış ve satın alma yapılması, büyük miktarlarda alımların fiyat ve ödeme kolaylıkları yaratacak olması, iş bölümü ve uzmanlaşma olanaklarıyla verimlilik artar, maliyetler düşer. Aynı şekilde birleşen pazar ve pazarlama güçleri de, karlı ve daha büyük satışları getirir.
* Likiditesi yüksek işletmelerle birleşmek, büyüme için gereken finansmanı sağlar. İşletmeler ayrı ayrı finansman olanaklarını birleştirirse, daha kolay ve uygun şartlarla, daha büyük fonlara ulaşma olanağı doğar.
* Birleşmeyle rekabet azalır, hatta bazen ortadan kalkar.
* Birleşmeyle ürün çeşitlendirmesi için gerekli örgütsel, teknolojik olanaklara daha kolay ulaşılır, daha fazla ürün çeşidiyle rekabet avantajı yaratılır.
* Birleşme bazı yasal haklardan yararlanma lisansı edinilmesi, yeni buluş kapasitelerinin genişletilmesi, yönetim masraflarının azaltılması, stratejik yönetim planı yapılabilmesi, marka yaratılabilmesi, ekonomik krizlere karşı daha dayanıklı hale gelinmesi gibi daha birçok önemli konuda avantaj sunar.
31 Aralık 2009 ‘a kadar geçerli olacak yeni yasanın şartları ve avantajları ise şöyle sıralanabilir:
* Yeni düzenleme, yalnızca KOBİ’ler için geçerli. Uygulamada, 2008 yılı Aralık dönemi sigorta bildirgesine göre, 10 ila 250 işçi çalıştıran ve 2008 yılı net satış toplamı veya aktif toplamı 25 milyon TL’yi geçmeyen işletmeler KOBİ sayılıyor.
* Düzenlemeyle, 31 Aralık 2009 tarihine kadar gerçekleştirilen birleşmelerden doğan kar vergi dışı kalırken, birleşme sonrasında bir süre indirimli oranda kurumlar vergisi ödenmesi, devralınan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin kalan faydalı ömürleri üzerinden amortisman hesaplanması, devralınan ve birleşen kurumların birleşme tarihi itibariyle, öz sermaye tutarını geçmeyen zararlarının vergi matrahından indirilmesi mümkün.
* Mevcut yasalara göre birleşme karının vergi dışı kalması, birleşen kurumun aktiflerinin birleşen kuruma defter değerleriyle aktarılması şartına bağlı. Yeni yasa ise, birleşen şirketin sabit varlıklarının gerçek (rayiç) değerleriyle, diğer kıymetlerinin ise Vergi Usul Kanunu'nun değerleme hükümlerine göre belirlenen değerleriyle birleşilen şirkete aktarılmasının yolunu açtı.
* İstisnadan yararlanabilmek için, birleşme tarihi itibariyle birleşme karının yeni şirketin sermayesine eklenmesi, belli bir süre istenen koşullara uygun faaliyet gösterilmesi ve 3 yıl süreyle çalışan sayısının azaltılmaması zorunlu.
* Birleşme sonrası uygulanacak olan kurumlar vergisi indiriminin süresi 3 yıl. Ancak indirim oranı henüz netleşmedi. Kurumlar vergisi oranı Maliye Bakanlığı’nca yüzde 5’e kadar indirilebilir.
* Yasa kapsamda bulunan birleşme işlemleri KDV’den muaf. Ayrıca, birleşen kuruma ait devreden KDV tutarı, birleşilen kurum tarafından indirim konusu yapılabilir. Düzenleme, birleşme şartlarına uymayan, yalnızca teşviklerden yararlanmak amacıyla gerçekleştirilen birleşme işlemlerini teşvik kapsamında değerlendirmiyor. Kötü niyetli işletmelerin, teşvik nedeniyle zamanında tahakkuk ettirmedikleri vergileri gecikme faiziyle birlikte geri ödemesi söz konusu.
Kaynak: Para Dergisi
www.paradergi.com.tr
|
