Kavrakoğlu: Türkiye’de Şirketler Taklitçilikten Batıyor



Kavrakoğlu: Türkiye’de Şirketler Taklitçilikten Batıyor

Gençliğinde yaptığı mikrofonla GuinnessRekorlar kitabına giren Prof Kavrakoğlu, Türkiye’de bilim ve iş dünyasının yakından tanıdığı bir isim. Kavrakoğlu "Bizde sistem, yaratıcı beyinlerin çıkmasına izin vermiyor" diyor. Türkiye’de ender rastlanan insanlardan biri Prof. İbrahim Kavrakoğlu. 1941 doğumlu. Öncelikle o iflah olmaz bir adrenalin bağımlısı. Hız, heyecan, yaratıcılık ve teknolojideki son yenilikler Kavrakoğlu’nun tutkuları. Robert Koleji mezunu. Gençliğinde Türkiye’nin yüksek teknoloji kullanan bir ülke olmasını hedefleyen Kavrakoğlu, bu yüzden makine mühendisi olmuş. "Dünya değiştikçe benim de ilgi alanlarım değişti" diyen Kavrakoğlu, 1970’lerde Türkiye’nin enerji politikalarını hazırlarken, 1980’lerde ekonomiyi canlandırma yollarını arayan ekibin başındaydı. 90’larda kamu kurumlarını ve özel sektörü kalkındırıyordu, 2000’li yıllarda bilişim alanında gerçekleştirdikleriyle yine ilkleri yapan oldu. Kavrakoğlu için hızlı ve tez canlı bir insan dedik diye aklınıza hızlı yürüyen, hızlı konuşan, son sürat araba kullanan bir adam gelmesin. Kavrakoğlu’nun hayatındaki hız yaptığı işlerde gizli. Örneğin Kavrakoğlu Londra Üniversitesi’ndeki master ve doktorasını rekor zamanda bitirmiş. Kavrakoğlu son yıllarda şirket yöneticisi yetiştiriyor. Bugüne kadar Türkiye’nin en önemli şirketlerinden üst ve orta düzey 5.000 kadar yönetici Kavrakoğlu şirketinin eğitiminden geçti. Kavrakoğlu şirket yöneticilerine uyguladığı MBA programıyla dünyadaki ilk 3’e girdi. Kendisinin danışmanlık yaptığı şirketlere uygulamaları için önerdiği "bilgi kaldıraçlama" yöntemi terim olarak Amerikan Bilimler Akademisi tarafından kabul edildi. CV’nizi okudum, yaptığınız işleri araştırdım, projelerinizi oku oku bitiremedim. Türkiye Cumhuriyeti’nin en büyük projelerinden biri olduğu iddia edilen Toplu Konut Projesi’nin mimarı siz, 1970’li yıllarda enerjiyle ilgili her projede sizin adınız var, 12 Eylül darbesinden sonra ekonomiyi canlandırma planlarında siz varsınız, ABD’de Fulbright Senior Fellow, Franz Edelman Yönetim Bilimi Ödülü, Dünya Enerji Kongresi Önemli Katlı Madalyası ödülleri. Amerikan Bilim Akademisi üyesisiniz. Son yıllarda Türkiye’nin en büyük şirketlerinin yöneticileri sizden eğitim almış. Mühendislikten, ekonomiye ve bilişime. Nasıl bir vizyon var sizde? Çok zeki çok da çalışkan mısınız? Bu memleket sizin değerinizi bildi mi? (gülüyor) Teşekkür ederim. Türkiye’yi kurtarmak gibi bir hayalim vardı. Gençliğimdeki hayalim Türkiye’nin yüksek teknolojiyle uğraşmasıydı. Kendime de böyle bir kariyer planlamıştım, idealistim. Bu amaçla makine mühendisi oldum. Bu arada uçuşla ilgilenmeye o zamanlar başlamıştım. Uçmanın mühendislik yönüyle hep ilgilendim. Çok zeki ya da çalışkan olmak? Araştırmayı, yenilikleri seviyorum. Başarmaya odaklıyım. O kadar çok şey var ki yaptığınız. Hani tüm bunlan yaparken de bir yandan pilotluk, yelken, araba tutkusu. Golf, briç, tenis de var. Hobilerle uğraşmak insana keyif veriyor. Çabukluk tutkum var. Siz adrenalin bağımlısı mısınız? Bir günde Amerika’dan Türkiye’nin enerji politikalarım planlamak için gelmek.Yelken yarışları yetmemiş, kayak yetmemiş, uçmaya başlamışsınız. (gülüyor) Galiba öyle. Seviyorum heyecanı. Havacılık diğer hobilerden farklı ama. Araba bozulunca kenara çekiyorsun, uçuş için kapsamlı bir eğitim şart. Adrenalin meselesine gelince, ben herşeyi çabuk yapmayı seviyorum. Sabırsızlık demek istemiyorum ama hızlı karar verip, hemen yapmak isterim. Tez canlılıkla, bir an evvel başarmakla ilgili olabilir. Çabukluk tutkum var. Başarmak için çok zeki mi olmak lazım, çalışkan olmak yeterli mi, yaratıcılık ne kadar etkili? "Düzgün yapalım yavaş olsun", "Ağır ol molla desinler" gibi yavaşlığı temsil eden sözlerimiz var. Biri bir şirkete yenilik getirecek olur, "Eski köye yeni adet mi" derler. Söyle söyleyim: Bir şirketin cirosunu ikiye katlarsanız aynı sermayeyle iki misli iş yapmış olursunuz. Stokları yılda 10 kere çevireceğinize 20 kere çevirirseniz verimlilik artar. Ben bunları yaptırmaya çalışıyorum şirketlere. Şirketlerin performansının artması için de şirket yöneticilerinin performansı artmalı. Çalışkan olmak gerekir ama yetmez, îşi yaparken farklılık katamıyorsanız sürünün peşinden gidersiniz. Zeka çok göreceli bir kavram. Zekanın ölçülmesini de çok ahmakça buluyorum. İbrahim Bey, Türkiye’den başarılı isimler çıkıyor, çoğu da yurtdışında. Niye Türkiye sizin 1960’lı yıllardaki hayalinizdeki gibi yüksek teknolojiyle uğraşamadı, niye Türkiye’den dahi çıkmadı? Boğaziçi’nde bölüm başkanlığı yaptığım dönemde en iyi üniversitelerdeki mezunlarımızı Türkiye’ye getirdim. Akif Eyler, Süleyman Özekici, Gündüz Ulusoy, Öktem Vardar ilk aklıma gelen isimler. Bu isimler arasında Berkley, Harvard, Stanford birincisi Türkler vardı. Stanford’ın bütün rekorlarını 1970’li yıllarda bir Türk öğrenci kırmıştı. Bunlar olağanüstü şeyler. Muhtar Kent böyle biridir, Coca Cola’nın en üst seviyesine geldi şimdi. Türkiye’den neden çok çıkmıyor diyorsunuz. Baskıa bir toplumuz. Aile baskısı, çevre baskısı. Şirketlerde "çizmeyi aşma", "başkasının işine çıkarma", "icat çıkarma" mantığı hakim. Bu anlayış hakim olduğu sürece atılım yapmak zor olur. Bir örnek vereyim, Türkiye’nin enerji politikalarıyla uğraştığımız dönemde ofisimde 2.757 adet kitap yalnızca enerjiyle ilgiliydi. O dönemde iyi çalışmalar oldu ama uzun sürmedi. Çünkü enerji konusunda büyük paralar dönüyordu, menfaatler çatıştı ve hala Türkiye’nin enerji politikası yok. Küçük düşünmekle, ileriyi planlamamakla ilgili bunlar. Türkiye’nin ekonomisi de bir türlü planlanamadı. Türkiye Ortadoğu’nun önemli bir enerji oyuncusu olacakken bunu da kullanamadı. Başarılı isimler bu sistem içinde ne yapabilir? Türkiye parlak beyinlerini de bu yüzden mi kaybediyor? Evet ama Türkiye’de genel bir sorun var. Türkiye’den yaratıcı insan çok zor çıkıyor. Yaratıcı beyin çıkmıyor Türkiye’den. Yaratıcı olmanız için özgüven sahibi olmanız lazım. "Ben yaparım" demek lazım. Güçlü olan insanın özgüveni vardır. Güç nereden gelecek? Güç bilgiden gelir. Türkiye’de bilgi sahibi olmaya yönelik bir sistem yok. Türkiye’deki zeki insanların zekasının nerede iyi olduğunu nerede kullanabileceğini ortaya çıkarmaya da sistem izin vermiyor. Yurtdışında yaşamış hocalık yapmışsınız, sonra gelip Türkiye’de hocalık yaptınız. Hiç ikilemde kaldınız mı, dönmek ya da kalmakla ilgili? Dediğim gibi Türkiye’yi kurtarma gibi bir hayalim vardı. Halen Türkiye’nin şirketlerine inanıyorum. Şirketler güçlenirse Türkiye kurtulur mu? Evet. Küreselleşmeyle birçok şey değişiyor. Dünyanın değişmesine paralel olarak benim de önem verdiğim konular değişti, l milyon şirket var Türkiye’de. Şirketler ne kadar başarılıysa ülkeler o kadar başarılı oluyor. Su andaki vizyonumuz şirketlerin başarılı olması, bu aslında bir ülke vizyonu. Şirketimizin MBA programı dünyada ilk üçe girdi. Online olarak bunu üniversiteler yapıyor, bizim için orijinal olan bunun bir şirket tarafından yapılması. 5.000 yöneticiyi eğittik. Türkiye’de şirketler küreselleşmeye ayak uydurmalı ve bilişimdeki gelişmeyi Türkiye yakalamalı. Sanayide bir kişiyi istihdam etmek için kabaca 85.000 dolara ihtiyaç var. Bilişimde ise 3 bin dolar yeterli oluyor. Bu olağanüstü birşey. Çin, Hindistan bu alanda inanılmaz bir gelişim sergiledi. Türkiye ucuzlukla uğraşmamalı. Türkiye pahalı mallarını Avrupa ülkelerine satabilmeli. Türkiye’de birçok şirketin yaptığı en büyük hata taklitçi olmaktır. Bu yüzden de batiyorlar. Türkiye nüfusunun yüzde 67’si 35 yaşın altında. İyi okullarda okuyup yurtdışında yaşamayı tercih edenler çok, Türkiye gençlerine umut veriyor mu? Ben yurtdışında kalanların bu ülkeye getirisi olduğunu düşünüyorum. Ben Stanford’ta ders verdiğimde 40 hocayla arkadaşlık ettim, 400 öğrencim oldu. Bu kadar insan bir Türk’ü yakından tanıdı. Türkiye’nin bu anlamda tanıtıma ihtiyacı var. Bilgi sahibi olmaya özendirilmeli gençler, araştırmaya ve yaratmaya. Türkiye’de bu eksik. İşte bu yüzden de yaratıcı beyinler çok zor çıkıyor. Kaynak: Vatan/Elif Ergu



Bu yazı 2966 kez okundu.

Bu yazı hakkında yorum yapılmamış.


	"Ben Direkt ve Net Bir Liderim"
	"KOBİ, Eskiden Tanımı Belli Olmayan Bir Kavramdı"
	"Başarıyı Kendi Başıma Yakalamayı Seviyorum"
	Kurumsal Yönetişim Neden Önemli?
	"Şans, Ona Hazırlıklı Olanı Buluyor"
	"Durursanız Düşersiniz, Durmadan Koşmak Gerekir "
	“32 Yönetici Olmak İçin Genç Bir Yaş Değil”
	"Kuralları Yıkma Stratejisi Başarı Olasılığını Yükseltir"
	"Sürekli İnovasyonun 5 Önemli Kriteri Var"
	"Beklenenden Fazlasını Yapmayanlar, Japon Şirketinde Çalışamaz"
	"İnsan Sevginiz Yoksa Başarılı Olamazsınız"
	"Eczacıbaşı’nın Zirvesindeyim, Şimdi CEO’ya Türkçe Karşılık Arıyorum"
	Önce Fikri Sonra Da İşi İyi Yönetmeli
	Türk KOBİ’lerinin Geleceğine Yürekten İnanıyorum
	Çaycısından Genel Müdürüne Herkes Verimlilik Artışından Sorumludur
	Türk Gibi Başla İngiliz Gibi Bitir…
	En Kolayla Başlayıp Sonra Tekrarlıyorum
	SAS Institute Türkiye Yöneticileri ile Kurumsal Zeka Üzerine
	Şikayet Edeni Değil, Çözüm Üretini Severim
	Fark Yaratmadan Para Kazanılmaz

Yerli Web Adresleri