Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği’nin (TÜBİSAD) “KOBİ e-Dönüşüm Projesi” kapsamında KOBİ'lere yönelik yaptığı araştırmayla, hem KOBİ'lerin teknoloji kullanımının ne düzeyde olduğu, hem de teknolojiyi daha verimli nasıl kullanabilecekleri yönünde ipuçları ortaya çıkıyor.
Proje kapsamında, Türkiye genelinde 1.645 örneklemle yapılan çalışmada, işyerleri iki ana gruba ayrıldı. Bu ayrım; 1-19 arası çalışanı bulunan küçük işletmeler ve 20-49 çalışanı bulunan büyük işletmeler olarak adlandırıyor.
Araştırmada diğer bir kıstas ise bölgesel dağılım oldu. 10 bölgeye ayrılan işletmeler, sektörel olarak da 3’e ayrıldı. Buna göre toptan ve perakende ticaret, motorlu taşıt, motosiklet ve ev eşyalarının onarımı bir grup; ulaştırma, depolama ve haberleşme bir değer grup; imalat ise üçüncü grup olarak belirlendi.
Ortalama Ciroları
İşletmelerin hemen hemen yarısının 2009 cirosu 100.000 TL ve daha az. Ancak işletme cirosunun, işyeri büyüklüğü ile doğrudan ilişkisi olduğu varsayılırsa, işyeri büyüklüğünün ciroya da yansıdığı görülebilir.
Nitekim 100.000 TL ve daha az ciroya sahip olan işyerlerinin oranı büyük işletmelerde yüzde 15’e kadar düşüyor. İşletmelerin ortalama 3,14 milyon TL 2009 cirosu olduğu hesaplanmış. Bu ortalama küçük işletmelerde 3 milyon TL'ye düşerken, büyük işletmelerde 16 milyon TL'ye kadar çıkıyor.
Geniş kapsamlı bu araştırmada; KOBİ'lerin teknoloji ihtiyaçları ve teknolojiye yaklaşımları, bilgisayar sahipliği ve kullanımı, internet, web sitesi, sabit hat, mobil hat kullanımı ve teknoloji satın almaya yönelik başlıklar bulunuyor.
Araştırmada dikkat çeken 5 başlık bulunuyor. Bunlar; KOBİ'lerin, AB ve KOSGEB gibi kurumlardan sağlanan desteklerden yararlanma düzeyi, teknolojiye ihtiyaç duyduğu noktalar, bilgisayar kullanım oranı, teknolojiyi işletme olarak nasıl gördükleri ve önümüzdeki bir yıl içerisinde almayı düşündükleri ürün ve hizmetler.
Destek Kullanan Yok
İşletme yöneticilerine "KOSGEB, AB gibi kurumların sağladığı KOBİ desteklerinden yararlanıyor musunuz?" sorusu yöneltildiğinde yüzde 90'ının "Hayır" yanıtı verdiği görülüyor. Buna göre çalışan sayısı 1 ile 19 arasında olanların yüzde 90'ı desteklerden yararlanmıyor, çalışan sayısı 20 ile 49 kişi arasında olanların da yüzde 78'i yararlanmıyor.
Bu noktada işyeri büyüklüğü arttıkça bu tür desteklerden yararlanma oranının da arttığına dikkat çekiliyor. Bu desteklerden yararlanma düzeyinin ihracat yapan işletmeler arasında da daha yaygın olduğu görülüyor.
Teknoloji İhtiyacı
Araştırma kapsamına giren yöneticilere "Mevcut işinizi yürütürken teknolojiye ne kadar ihtiyaç duyuyorsunuz?" sorusu yöneltilmiş. Alınan yanıtlar, hemen hemen her 5 işletmeden 4’ünün teknoloji ihtiyacı hissettiklerini gösteriyor. İşletmelerin yüzde 36,7'si teknolojiye çok ihtiyaç duyduğunu, yüzde 41'i ise zaman zaman ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Ancak bu noktada, özellikle ihtiyaç duymadığını belirten işletme yöneticilerinin acaba hali hazırda teknoloji kullanıyor oluşlarından mı yoksa gerçekten ihtiyaç duymadıklarından mı bu yanıtı verdikleri sorusu akla geliyor.
Bu sorunun yanıtını ise 'işyerlerinde bilgisayar kullanıp kullanmadıkları' ile 'teknoloji ihtiyacı' sorusunun çapraz ilişkisinin verebileceğine dikkat çekiliyor. Nitekim bu açıdan bakıldığında bilgisayar kullanmayan işletmelerin yüzde 46,5'inin “Hiç ihtiyaç duymuyorum” yanıtı verdiği görülüyor.
Bilgisayar kullananlar arasında ise bu oran yüzde 7,8 olarak saptanmış. İşyerinde bilgisayar kullanılmayan işletmeler arasında ortaya çıkan yüzde 46,5'lik kesimin genel kitle içerisindeki oranının yüzde 17,3 olduğu hesaplanırsa; esasen teknolojiye gerçekten ihtiyaç duymayan kesimin bu olduğu sonucuna varılıyor.
İşletmenin En Güçlü Silahı
Yöneticilerin yüzde 38,7'si, bu ihtiyacı hissettiklerinde "İhtiyaç duyuyorum ama nasıl kullanacağımı bilmiyorum" diyerek bir yönüyle de serzenişte bulunuyor. Bu kesimin, tüm kitle içindeki oranı yüzde 30. Bunun anlamı tüm işletmeler arasında hemen hemen her üç yöneticiden biri "Mevcut işimizi yürütürken teknolojiye ihtiyaç duyuyoruz ama nasıl kullanacağımızı bilmiyoruz" diyor. Dolayısıyla, hem teknolojiye aç hem de bilgiye ve eğitime aç önemli bir kesim bu alanda yapılacak çalışmalar için önemli bir potansiyel olarak duruyor.
İşletme yöneticilerinin yüzde 52,8 finans gücünü, yüzde 23,4 insan kaynağını, yüzde 15,7 marka-ürün değerini, yüzde 8,1 ise teknolojik altyapısını işletmenin en güçlü silahları olarak görüyor.
Bilgisayar Kullanılıyor mu?
Araştırmaya göre hemen hemen her üç işletmeden ikisinde bilgisayar kullanılıyor. Bilgisayar kullanımı, işyeri büyüklüğü ile de ilintili bir durumu yansıtıyor. Küçük ölçekli işletmeler arasında yüzde 62,6 olan oran, büyük işletmeler arasında yüzde 90'a yükseliyor.
Araştırmanın sonunda, yöneticilere "Şimdi sayacağım ürün ve hizmetlerden önümüzdeki 1 yıl içerisinde satın almayı planladıklarınız var mı?" sorusu yöneltilerek; bilgisayar, yazılım, internet erişimi, kurumsal mobil iletişim hizmetleri olarak dört ürün sıralanmış.
Alınan yanıtlar, işletmelerin yüzde 42'sinin önümüzdeki bir yıl içerisinde bu ürünlerden en azından bir tanesini alacağını gösteriyor. Geriye kalan yüzde 58'lik kesimin ise en azından önümüzdeki bir yıl içerisinde böyle bir düşüncelerinin olmadığı görülüyor. Almayı düşündükleri ürünün başında da bilgisayar geliyor.
Farklı gruplara göre bakıldığında; bilgisayar olmayan işletmelerin yüzde 38'i bilgisayar, yüzde 19,6'sı internet erişimi almayı planlıyor. İşyerinde internet erişimi bulunmayan işletmelerin ise yüzde 37,5’i bilgisayar, yüzde 22,9’u internet erişimi, işyerinde mobil iletişim hattı bulunmayan işyerlerinin ancak yüzde 5,8’i mobil iletişim almayı planladığı saptanıyor.
Kaynak: Bu yazı, www.kobifinans.com.tr için, Ekonomist Dergisi’nden derlenmiştir.
www.ekonomist.com.tr
|
