|
Bazı durumlarda şirketler, zarar da etseler faaliyet gösterdikleri pazardan çıkamazlar. Bunun çeşitli nedenleri olabilir; burada belli başlı nedenlerini ele almaya çalışalım: Zarar da edilse bir pazardan çıkamamanın en başta gelen nedeni, başka bir iş bilmemekten ileri gelebilir. Bu nedenle, şirket neredeyse kendini tüketene kadar söz konusu pazarda faaliyet göstermeye devam edebilir. Bu durum genellikle gelenek ve prestij anlayışları ile desteklenmektedir. Mevcut iş, birkaç nesildir sürdürülen bir aile geleneğini yansıtıyor olabilir; bu nedenle işten çıkmak, duygusal olarak, adeta atalara saygısızlıkla aynı anlama gelebilir.
Konunun prestij boyutu, şirket sahiplerinin kamuoyuna karşı olan güçlü duygularıdır. Birkaç nesildir varlığını sürdüren bir şirket adeta kamuoyuna malolmuş ve bir geleneği taşıyor konumunda olabilir. Şirketin sahipleri bu durumdan ötürü faaliyetten çekilme kararı vermekte zorlanabilirler. Yukarıda değinilen üçlü yapı, özellikle aile işletmeleri için en önemli pazardan çekilme engelini oluşturur. Sayılanlar dışında, zarar edilmesine rağmen, bir pazardan çıkılmasını engelleyen başka faktörler de bulunmaktadır. Bunlardan biri, sektörün ve işin tekrar karlı duruma geleceği beklentisidir. Bir diğer neden, şirketin paydaşlarına karşı sorumluluğudur. Zira bir işten çekilmek en başta çalışanları, yan sanayi kuruluşlarını, bayi teşkilatını ve varlıkları şirketin faaliyetleri ile sıkıca bağlı diğer birimleri önemli ölçüde etkileyecektir. Bu nedenle bir işten çekilme kararı verebilmek sanıldığı kadar kolay olmamaktadır.
Şirketin, diğer bölümlerle oluşturduğu sinerjik etkinlikler de pazardan çekilme konusunda engel oluşturabilir. Örnek verecek olursak: Bir şirket üretim faaliyetinden zarar ediyor olabilir; ancak güçlü bayi teşkilatının pazarını çok iyi tanıyor olması ve müşteriler tarafından olumlu algılanıyor olması önemli bir unsurdur ve mutlaka dikkate alınması gereklidir. Zarar edilmesine rağmen faaliyete devam edilmesinin bir diğer teknik nedeni ise amortismanını tamamlamış özel nitelikteki tesisler ve makina parkı olabilir. Bir diğer ifade ile söz konusu özel nitelikli varlıkların likidite değeri düşüktür. Konuyu daha da açmak gerekirse, aynı işi yapmak için pazara girmek isteyen bir başka firma, gerekli tesis ve makina parkı için oldukça yüksek bedeller ödemek zorunda kalacaktır. Böyle bir durumda, amortismanını tamamlamış tesisleri ile pazardaki mevcut bir şirket, zarar etmesine rağmen, pazardan kolay kolay çıkma kararı veremeyecektir.
Görüldüğü gibi, zarar da edilse, bir faaliyeti durdurmaya veya bir pazardan çekilmeye karar vermek kolay olmamaktadır. Yukarıdaki nedenleri tek tek de ele alsak, bir arada da ele alsak karar vermek kolay olmamaktadır. Peki ne yapılmalıdır? Teorik olarak söylenebilecek söz kolaydır: Böyle bir duruma gelmemek en iyi yoldur. Önemli olan ise böyle bir durumla karşılaşmamak için neler yapabileceğimizdir. Neler yapabileceğimiz, başka bir çalışmanın konusudur. Burada kısaca söylenebilecek şudur: Uzun vadeli ve geniş açılı düşünmek, planlarımızı alternatifli hazırlamak; bir başka ifadeyle, şirket olarak ölüm planımızı da hazır tutmak, bu gibi durumlarla karşılaşmamak için başta gelen inisiyatiflerden biri olacaktır.
Kaynak: Milliyet İnsan Kaynakları Gazetesi
www.insankaynaklari.com
|
