İyi hazırlanmış, konusuna hakim, üstelik de akıcı konuştuğunu düşünen her kişi iyi bir konuşmacı olmayabilir. Neden? Çünkü iyi bir konuşmacı olabilmek için doğru sözcükleri bulmak, cümleleri art arda dizmek, düşünceleri birbiri ardınca sıralayıvermek yetmez. Eğer bu cümleler arasında dinleyene düşünme, aktarılanı zihne yerleştirme payı bırakılmazsa, konuşma giderek dikkat dağıtıcı ve yorucu olabilir. Dolayısıyla, gerekli yerlerde duraklamalar yapmak dinlemeyi kolaylaştırır, konuşmayı “telaş” havasından kurtarır.
Elbette konuşma sırasında duraklamalar yapmak zorunlu değildir. Eğer konuşmacı, ‘Ben dinleyicinin dikkatini koruyabilecek yeterli beceriye sahibim’ diyerek, hızlı ve duraklamasız bir anlatımı yeğliyorsa, hatalı davrandığını söylemek mümkün olmaz. Ama fazla tempolu ve “soluksuz” konuşmaların, hem konuşanı hem de dinleyeni zorlayacağını belirtmekte yarar vardır. Üstelik duraklama sırasında soluk alınması söz söyleyenin rahatlamasını sağlar, yorulmasına engel olur.
Konuşmaları rahatlatıcı duraklamalar nerelerde yapılabilir?
* Nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta üst üste gibi noktalama işaretlerin bulunduğu yerlerde.
* Ve bağlacı nokta yerine kullanılıyorsa ve ile bağlanan cümleden önce duraklama yapılabilir.
* Soru işareti bulunan yerlerde duraklama, sorununun etkisini artırır.
* Cümle içinde yer alan hitaplardan sonra küçük bir duraklama, hitap edilen kişinin dikkatini çekmeye yarar.
* Cümle içindeki tekrarlar ya da peş peşe sıralanan nitelemeler ve tanımlamalar arasında ayırıcı duraklamalar yapmak, sözcüklerin anlamlarının daha iyi algılanmasını sağlar.
* Cümle içinde başkalarına ait sözler bulunduğunda, onlardan önce ve sonra duraklama yapılırsa, onların bir başka kişiye ait olduğu kolayca anlaşılır.
* Aynı cümle içinde kıyaslama ya da karşıtlama varsa, aralarında duraklama yapmak etkiyi artırır.
* Cümle başlarında kullanılan, özetle, demek oluyor ki, öyle ki, böyle ki, şöyle ki, bana kalırsa, bana öyle geliyor ki, bana gelince, öyleyse, dolayısıyla, üstelik vb sözlerden sonra yapılan duraklamalar, dinleyenin merakını körükler.
*Ama, fakat ancak sözcüklerinden sonra duraklama yapılmaz.
* Dinleyen, önem taşıyan bir olayın söylenmesi sırasında kurulan cümlelerin arasındaki kısa duraklamalar, beklentiyi körükler ve etkiyi arttırır.
Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, Müjgan Özçay’ın “Sesler, Sözler, Etkiler” adlı kitabından yararlanılarak hazırlanmıştır.
