Leasing şirketleri operasyonel leasinge hazırlanıyor. Ancak 2007 yılının sonunda çıkması beklenen yasal düzenlemeler 2008’e kaldı. Peki, Türkiye’de henüz uygulanmayan, yurtdışında ise oldukça yaygın olan operasyonel leasing nedir?
Operasyonel leasingin finansal leasingden iki önemli farkı var. Bunlardan ilki mülkiyet farkı, yani kiralanan malın mülkiyetinin ve doğal olarak ekonomik riskinin kimde olduğu. Operasyonel leasingde bu risk leasing şirketine ait... Diğer farksa devirle ilgili. Yani kira süresi sonunda mal, kiralayana sembolik ücretlerle satılmıyor. Leasing şirketi ürünü geri alıyor.
Gelişmiş ülkelerde leasing işlemlerinin yüzde 35’i operasyonel leasingle yapılıyor. 2008 yılında uygulamaya girmesi beklenen operasyonel leasingde, leasing şirketi ile ürünü kiralayan şirket arasında belirli bir dönemi kapsayan kira ödeme planı yapılıyor. Kira süresi sonunda kiralanan mal leasing şirketi tarafından geri alınıyor ve tekrar kiraya veriliyor. Finansal leasingde ise kiralanan mal genel olarak kira süresi sonunda kiralayana satılıyor.
Operasyonel leasingde "ikinci el kira" yönetiminin iyi yapılması gerekiyor. Yani bir iş makinesini kiraya veren leasing şirketinin, iki yıllık kira süresi sonunda o makinenin fiyatının ne olacağı, hangi parçalarının değiştirilmesi gerektiği gibi konuları bilmesi şart. Çünkü operasyonel leasingde ciddi risk analizleri ve ikinci el piyasa araştırmaları önem kazanıyor. Taşınabilir mallar için yapılan operasyonel leasingde, bakım ve onarım sorumluluğu leasing şirketinde.
Ne Tür Yenilikler Gelecek?
Operasyonel leasing devreye girse de, ilk etapta birçok leasing şirketinin bu yönde iş yapamayacağı söyleniyor. Çünkü bu iş uzmanlık istiyor. Belirli alanlarda uzmanlaşan şirketler operasyonel leasingde etkin olacak.
Operasyonel leasing üç kategoride yapılıyor. İlki modası çabuk geçen ürünler. Örneğin, otomobiller bu sınıf ta değerlendirilebilir. Teknolojisi çabuk değişen ürünler için de operasyonel leasing yapılıyor. Yani bilgisayarlar, kameralar ve tıbbı cihazlar gibi. 3. ve belki de en önemli kalemi ise üretim süreci uzun zaman alan uçak ve gemi gibi mallar oluşturuyor. Leasing şirketleri bu tür malların mülkiyetini karşı tarafa vermek istemiyor. Örneğin, kiralanan gemi 2010 yılında satıldığı zaman yeni siparişler uzun zaman alıyor. Bu yüzden de kiralama yolu tercih ediliyor.
Leasing Yapılabilen Mallar
>>Tıbbı cihazlar, bilgisayarlar ve diğer bilgi işlem üniteleri...
>>Santraller ve haberleşme cihazları...
>>Enerji tesisleri, kara nakil vasıtaları, hava taşıma araçları...
>>Kuru yük gemileri, tanker ve diğer deniz taşıtları...
>>İnşaat makineleri, vinçler, iş makineleri, matbaa makineleri...
>>Her türlü tezgah ve üretim makineleri, tekstil makineleri, komple fabrikalar, komple hastane, otel ve büro donanımları...
Kaynak: Para Dergisi
|
