Gen kaynakları bakımından dünyanın en zengin ülkelerinden birisi olan Türkiye, ne yazık ki bunun farkında değil. Türkiye’de yetiştirilmesi mümkün olan pek çok bitki, başka ülkelerde önemli bir ekonomik değere dönüşüyor, üretenler için iyi bir gelir kaynağı oluyor. Bu ürünlerden biri de kuşkonmaz.
Dünyada hızla yayılan ve önemli bir gelir kaynağı olan kuşkonmazın anayurdu Türkiye. Fakat Türkiye bugüne kadar kuşkonmazdan yeterince yararlanamadı. Yeni yeni bazı girişimler, yatırımlar yapılıyor.
Bu girişimlerden biri de Manisa'da yatırıma dönüştü. Yıllardır organik üzüm ve kayısı ihraç eden Salkım Tarım Ürünleri, Hollandalı Lenders BV ile 400 dönüm alanda organik kuşkonmaz üretimine girdi. Yatırımın çok büyük bölümü Gelişmekte Olan Ülkelerde İşbirliği Programı(PSOM) çerçevesinde hibe desteği ile yapılıyor.
Sürekli yenilik peşinde olan, ürettiği organik yaş üzümü İngiliz Tesco'ya satma başarısı gösteren Salkım Tarım Ürünleri'nin Genel Müdürü Nazım Şafak ile Manisa'da buluştuk. Nazım Bey, Güney Afrika'dan yeni dönmüştü. Üzümle ilgili bu ülkede başlatılan yatırım seferberliğini çektiği fotoğraflar eşliğinde uzun uzun anlattı.
Kuşkonmaza yaptıkları yatırım ise, pek çok kişiye örnek olacak bir girişim. Kuşkonmaz, çok yıllık otsu bir bitki. Sulak, kumlu ve killi, kuvvetli topraklarda, ormanlık yerlerde yetişiyor. İlkbaharda ekilen kuşkonmazda, tohum ekiminden ilk hasada kadar geçen süre 4 yılı buluyor. Bir kuşkonmaz tarlasından 20 yıl verim alınabiliyor.
Dünyada en büyük üreticisi Çin, en büyük tüketici ise ABD. Avrupa'da da yaygın olarak üretiliyor ve tüketiliyor. Almanya yılda 80.000 ton üretiyor ve 80.000 ton da ithal ediyor. Dünyada yılda 1 milyon tonluk kuşkonmaz ticareti yapılıyor. Kilosu ortalama 5 ile 17 euro’ya satılıyor. Ürün piyasaya ilk çıktığında en yüksek fiyata satılırken, ürün arzı arttıkça fiyat düşüyor. Türkiye'de ise kuşkonmaz üretimi çok sınırlı. Birkaç şirket dışında üretim yapan yok. Yılda 500 ton civarında ithal ediliyor.
Gen kaynağı Türkiye olan kuşkonmaza yatırım yapmak için önemli araştırmalar yaptıklarını ve kuşkonmaz fidanı üreten Hollandalı Lenders BV ile bu işe girdiklerini söyleyen Nazım Şafak'ın anlattıkları özetle şöyle: “Hollandalı ortağımız, aynı zamanda kuşkonmazın fidanını üreten bir şirket. Onlarla birlikte 3 yıl önce Manisa'da 400 dönüm alana kuşkonmaz ekimi yaptık. Tamamını damla sulama ile suluyoruz. Ekimden itibaren 4’üncü yılda ürün alınıyor. Dönüm başına 1 ile 1,5 ton ürün alacağımızı hesaplıyoruz. Ürünümüz organik olacak.
Bu yatırımın bir başka önemli özelliği de, çok büyük bölümünün hibe kredisi ile yapılıyor olması. Türkiye, AB fonları için büyük katkılarda bulunuyor, fakat aynı oranda kredi kullanmıyor. Biz bu yatırımı Gelişmekte Olan Ülkelerde İşbirliği Programı (PSOM) çerçevesinde hibe desteği ile yaptık. Bu desteğin ana amaçlarından biri, gen kaynağı olan ülkede üretim yapılmasını sağlamak ve çiftçileri yetiştiricilik konusunda eğitmek Bu çerçevede 422.124 euro hibe kredisi aldık. Bugüne kadar 230.000 euro harcadık. Hollanda Dışişleri bakanlığı bünyesindeki tarım birimi tarafından denetleniyoruz.”
Nazım Şafak'ın anlattığına göre özellikle Ege, Akdeniz ve Marmara Bölgesi'nde kuşkonmaz üretmek mümkün. İlk yatırımı yüksek olsa da, aynı tarladan 20 yıl ürün alınacağı için çok karlı bir yatırım. Pazarı olan ve talebi artan bir ürün.
Kaynak: Dünya Gazetesi
www.dunyagazetesi.com.tr
|
