Tüm İşletmeler (Sanayi,Tarım,Hizmet..) faaliyetlerini sürdürürken birçok değişkenin etkisi altındadır. Bazı dönemlerde onların büyümesine ve gelişmesine yardımcı olan sadece bilimsel yönetim sistemleri, doğru kararlar değildir. Bunun dışında beklenmedik dış faktörler ortaya çıkabilir ve mevcut büyüme hızı beklenmedik ölçüde artabilir.

Buna örnek olarak, işletmeyi olumlu etkileyecek yeni bir yasanın çıkması, pazar koşullarından kaynaklanan talep artışı, veya işletmenin ürettiği ürüne dış talebin artması gibi unsurlar örnek olarak verilebilir. Tarım İşletmelerinde bu gelişimi o sezondaki ürün verimi, iklim koşulları…vb. sağlayabilir.

İşte bu durumlar, bir yelkenlinin ideal hızda esen bir rüzgarı arkasına alması gibi, şirketin faaliyetini pozitif etkiler ve beklediğinden fazla kar elde etmesini sağlar. Bu pozitif kar arttırıcı süreçler kısa süreli veya uzun süreli olabilir. İşte burada kritik olan nokta, arkasına rüzgarı alarak hızlanmış işletmenin bu hızını sürekli olarak koruyamama, rüzgarın hızının kesileceği ihtimalini göz önüne alarak, pozitif süreci çok iyi değerlendirmesidir. Unutmamalıyız ki hayat her zaman çıkışlardan ibaret değildir.Beyazın varlık nedeni siyahın mevcut olmasıdır.

Ülke ekonomisindeki değişimler, işletmeleri de yakından etkileyecektir. Bir süre önce genel ülke ekonomisi makro ekonomi olarak, işletme ekonomisi ise mikro ekonomi olarak tanımlanırdı. Ancak her geçen gün büyük bir hızla değişen dünyada artık ülkelerin teker teker ekonomisinden bahsetmek anlamsız hale gelmiş, globalleşme süreci makro ekonomi tanımını dünya ekonomisi tanımına taşımıştır.

Artık dünyada gelişen küçük ve olumsuz bir gelişim süreci, hele bu süreç dünyada ekonomik güç olan bir ülkede yaşanıyorsa, olumsuzluğunu tüm dünyaya yansıtmaktadır.

Dolayısı ile global ekonomide, aynen siyah, beyaz ve gri renklerinin tonları gibi çeşitli değişimler yaşanmaktadır. İşte biz ekonominin siyah veya siyaha yakın gri tonlarına dönüşmesi haline ekonomik kriz diyoruz. Bu tür değişimler tek bir ülkede yaşanabileceği  gibi,birden çok ülkede aynı anda da yaşanabilmektedir.

Çünkü bir ülke ekonomisindeki değişim, diğer bir ülkeyi veya ülkeleri etkileyebilmektedir.Bunu bileşik kaplar teoremine benzetebiliriz. Ya hızlandıran, güç veren pozitif rüzgarın durması yada daha kötüsü ters yönden esmesi durumlarında şirketler ne yapmalı? İşte böyle durumlarda gemiyi doğru yönlendirecek çok iyi bir kaptan ve kurumsallaşmış yapı gerekiyor. Dalgasız, çok iyi havalarda hemen hemen tüm gemiler bir türlü yol alırlar. Ya dalgalı ve fırtınalı havalarda? İşte tüm şirketler böyle dalgalı ve fırtınalı ekonomik değişimlere, süreçlere ya da krizlere hazır olmalılar, ve böyle havalarda gemiyi sakin, korunaklı limanlara yanaştırabilmeliler. Üstelik çağımızda bu da yeterli olmuyor. Şirketlerin bu tür havaları fırsata dönüştürmeleri gerekiyor. Yani yaşanan derin ekonomik krizlerden yara almak yerine, bu durumlarda farklı stratejiler üreterek daha çok avantaj, daha çok kar etmek. Kriz sözcüğünün Çince’de yazılışı “tehlike” ve “fırsat” kelimelerinden oluşmuştur. Bu da çok açık ve net göstermektedir ki, ekonomik kriz dönemleri akıllıca yönetildiğinde büyük fırsatlar da içermektedir.

Bir işletmenin içinde bulunduğu ekonominin pozitifliklerini kesinlikle işletme lehine değerlendirirken, negatifliklerine karşı acilen önlemler alması ve iyileştirmeler yapması zorunludur. Akıllıca bilimsel metodlarla yönetilen bir şirket, ekonomik kriz anlarında yaratmış olduğu elastik yapı, organizasyon ve stratejilerle krizden yara almadan yoluna devam eder. Hatta bu ekonomik kriz dönemleri kurumsal yapıdaki şirketler için bir öğrenme, bir deneyim süreci olarak algılanabilir. Bu süreçte giderler, organizasyon yapısı, faaliyet yöntemleri gözden geçirilir ve maaliyetler azaltılarak daha çok kar etme metodlarına odaklanılır. Beyin Fırtınası süreçleri yaşanır. Belki ekonomik krizin yol açtığı şartlar değerlendirilerek maliyeti ve fiyatı daha düşük ürünler geliştirilebilir. Bu ürünlerle pazarda rakiplere karşı avantajlar sağlanabilir. Hatta mevcut çalışan sayının gereğinden çok fazla olduğu tespit edilerek optimum eleman sayısı belirlenebilir. Bu sayede personel maliyetleri azaltılabilir. Ya da dağıtım ağı,tedarik zinciri yöntemlerine odaklanılabilir ve daha verimli yöntemler geliştirilebilir. Belki de bu kriz dönemi yönetime eğitimin ne kadar önemli bir konu olduğunu hatırlatabilir.

Sonuç olarak, bir şirketin ekonomik krizden alabileceği çok büyük dersler vardır. Bu deneyimlerin bir kısmı, ekonomik krizi şirket açısından bir avantaja dönüştürebilir, ya da kriz esnasında yaşanan süreç, pozitif deneyimler ve gelişim,şirketin ekonomik kriz sonrası verimli  ve akılcı yönetimine büyük faydalar sağlar.

Krizlerde tehlike sözcüğünü yok sayan ve fırsat sözcüğüne odaklanan ve bunu başaran şirketler krizden yara almak yerine, daha güçlü çıkan işletmelerdir. Böyle şirketlerin, aynı yöntemlere odaklanmayan rakipleri, kriz esnasında ya büyük ölçüde kan kaybedecek, ya da yok olup gideceklerdir.